China must play an indispensable role in Arctic exploration as we have one-fifth of the world’s population.

Trên là tuyên bố của chuẩn đô đốc hải quân Trung Quốc Yin Zhuo về Bắc Cực vào ngày 5/3/2010. Không bàn về sự “ngang ngược” vốn có ở đây, câu hỏi là tại sao Trung Quốc lại dòm ngó Bắc Cực?

Tính đến thời điểm này, ngoài Trung Quốc, có 5 nước tuyên bố chủ quyền “1 phần” lãnh hải của Bắc Cực thông qua luật quốc tế về vùng đặc quyền kinh tế. Tuy nhiên, Trung Quốc dù không có biên giới giáp ranh gì với Bắc Cực vẫn bầy tỏ “quan tâm” đến khu vực này. Cũng nên nhớ Trung Quốc đã bất chấp luật quốc tế và tuyên bố toàn bộ chủ quyền đối với Biển Đông thế nên cũng không có gì là lạ với tuyên bố này của Trung Quốc.

Lý do thực sự đằng sau “thái độ” này của Trung Quốc (hay bất cứ cường quốc có liên quan nào) cũng không quá khó hiểu nếu biết rằng Bắc Cực là nơi có trữ lượng dầu và khí đốt khổng lồ chưa được khai thác. Cộng thêm những tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu, nước ngọt cũng có thể là nguồn gốc của xung đột, nhất là Bắc Cực đang chiếm 1/5 lượng nước ngọt toàn thế giới.

Cách nhìn tạo ra cái nhìn. Cái nhìn tạo ra sự lựa chọn. Sự lựa chọn tạo ra số phận. Số phận thay đổi khi cách nhìn thay đổi.

Trung Quốc trong mắt Nhật Bản, cách nhìn tạo ra số phận

Nhìn lại bản thân và nhìn lại xung quanh. Chúng ta cần thay đổi ngay từ cách nhìn.

Bản địa và Ngoại lai

Thục Phán - An Dương Vương

Báo Khoa học & Đời sống Online có đăng một bài viết tiêu đề: “Quê hương của An Dương Vương ở đâu?” với lời dẫn:

Sự tồn tại, cũng như nguồn gốc hay quê hương của Thục Phán An Dương Vương là vấn đề được quan tâm từ xưa đến nay, có ý nghĩa để đánh giá và khẳng định tính bản địa hay tính ngoại lai của Nhà nước Âu Lạc.

Mình không rõ ở các nước khác, các nghiên cứu kiểu này có phổ biến và được đánh giá cao không nhưng mình băn khoăn: các nhà nghiên cứu căn cứu vào những tiêu chuẩn nào để đánh giá tính bản địa và ngoại lai?

  • Nếu xét về mặt địa giớitổ chức nhà nước thì lãnh thổ và nhà nước Việt Nam cách đây hàng nghìn năm không như Việt Nam bây giờ và Trung Quốc cũng tương tự. Vậy thì với 2 phương diện luôn có sự thay đổi này các nhà nghiên cứu lấy tiêu chuẩn nào, vào thời điểm nào để đánh giá một con người (hay một nhóm người) là ngoại lai?
  • Nếu xét về tộc người ( dân tộc ) thì bản thân Việt Nam (xưa đến nay) hay nhiều quốc gia khác đều là các quốc gia đa dân tộc. Ngay trong một vùng đất nhỏ (xưa đến nay) cùng tồn tại nhiều tộc người sinh sống, sự phân bổ dân cư cách đây hàng ngàn năm cũng khác xa bây giờ. Vậy tiêu chuẩn nào để đánh giá một tộc người là ngoại lai khi mà về mặt địa giới đã có sự khác biệt trong suốt chiều dài lịch sử? Liệu các dân tộc miền Trung, Tây Nguyên, Nam Bộ có nhìn nhận dân tộc Kinh như là một dân tộc ngoại lai nếu nhìn một cách thiếu khách quan?

Tóm lại, việc đánh giá yếu tố ngoại lai, theo mình, nếu chọn theo một tiêu chuẩn không khách quan, không thống nhất suốt chiều dài lịch sử (là cái khó mà đạt được) hoặc giả như tiêu chuẩn quá đơn giản, hời hợt dễ dẫn đến cảm giác dường như có một sự khiên cưỡng. Và tệ hơn là nó có thể ảnh hưởng không tốt đến sự thống nhất và hòa hợp trong hiện tại.

Hay có nên chăng chúng ta cần có một cái nhìn toàn diện, khách quan hơn và không có sự phân biệt thái quá?

Chính sách của Trung Quốc lúc đó rất cứng rắn. Họ lấy lí do là qua nghiên cứu khảo cổ, họ đã phát hiện xương người Trung Quốc ở các đảo thuộc quần đảo này, và do đó, Trung Quốc tuyên bố chủ quyền với quần đảo. Lãnh đạo Việt Nam khi đó đã đáp lời Trung Quốc, hãy tới khảo cổ ở gò Đống Đa và các khu vực xung quanh Hà Nội, họ sẽ tìm thấy nhiều xương của người Trung Quốc hơn nữa.

Học giả quốc tế phê phán đường lưỡi bò của TQ

Câu trả lời của lãnh đạo Việt Nam (không rõ là ai) trước tuyên bố của Trung Quốc về việc khảo cổ và tìm thấy xương người Trung Quốc trên các đảo tại Hoàng Sa theo lời một giáo sư người Nga - GS Lokshin G. Mikhailovich.

Từ câu nói này có khá nhiều điều thú vị để chiêm nghiệm.